Zuiderzee als transportlandschap : Historische maritieme archeologie van de turfvaart (1550-1700) / Wouter Waldus.

Format:

Book

Author/Creator:

Waldus, Wouter, author.

Series:

Groningen archaeological studies.

Groningen archaeological studies

Language:

English

Subjects (All):

Peat industry.

IJssel Lake (Netherlands)--History.

IJssel Lake (Netherlands).

Netherlands.

Netherlands--IJssel Lake.

Genre:

History.

Physical Description:

1 online resource (340 pages) : illustrations.

Edition:

1st ed.

Other Title:

Zuiderzee als transportlandschap

Place of Publication:

Groningen : Barkhuis, 2021.

Language Note:

Text in Dutch; summaries in Dutch and English.

Summary:

Binnenvaart over de Zuiderzee is zeer belangrijk geweest voor de spectaculaire groei van de vroegmoderne Nederlandse economie (1550-1700). Dat concludeert promovendus Wouter Waldus. Hij heeft voor zijn promotie de vloot van de turfschipperij op de Zuiderzee goed onderbouwd berekend en vergeleken met andere sectoren. Daarnaast heeft hij de Zuiderzee als maritiem transportlandschap volledig in kaart gebracht: vaarroutes, markeringen, redes, etc. Zo kon hij het unieke karakter van het binnenvaartnetwerk duidelijk maken. Waldus vond tijdens zijn onderzoek ook aanwijzingen voor gezinsbewoning aan boord van binnenschepen rond 1650, veel vroeger dan tot nu toe werd aangenomen. De Zuiderzee is vanaf de late middeleeuwen tot de afsluiting in 1932 het dagelijkse vaargebied geweest van vele binnenschippers. Zij spelen een bescheiden rol binnen de maritieme geschiedschrijving van Nederland, omdat hun activiteiten nauwelijks sporen hebben achtergelaten in de archieven. Toch zijn er bronnen om deze tak van de scheepvaart te onderzoeken: de meer dan 450 scheepswrakken die vanaf de eerste inpolderingen van de Zuiderzee tot en met recente duikoperaties zijn aangetroffen. Wouter Waldus gaat in zijn proefschrift dieper in op de betekenis van deze scheepsarcheologische vindplaatsen aan de hand van een casestudy: de turfvaart tussen 1550 en 1700. Hij heeft onderzocht in hoeverre de spectaculaire sociaal-economische ontwikkeling die Holland in deze periode doormaakte, verband houdt met de Zuiderzee als centrum van een omvangrijk maritiem transportlandschap. Hij belicht het vervoer van turf over deze binnenzee vanuit verschillende invalshoeken: van macro-economische analyses tot een reconstructie van het dagelijkse leven van de turfschippers. De historische maritieme archeologie van de turfvaart biedt zowel een vernieuwende kijk op het maritieme verleden van Nederland als een kader voor het interpreteren van scheepswrakken. Het beeld dat uit het onderzoek van Waldus ontstaat, zal bijdragen aan de herwaardering van het unieke erfgoed dat nog steeds voor een belangrijk deel verborgen ligt in de bodem van de voormalige Zuiderzee.

Contents:

Intro

Inhoud

Lijst van afb eeldingen

Lijst van tabellen

Voorwoord

1. Inleiding

2. Veen, turf en turfschipperij

3. De Zuiderzee als maritiem cultuurlandschap

4. De omvang van de turfvaart over de Zuiderzee

5. Archeologische bronnenanalyse

6. Continuïteit en verandering van het vrachtschip van de Zuiderzee

7. Wrak OL89

8. Wrak ZL1

9. Wrak OR49

10. Turfvaart en de 'Gouden Eeuw'

11. Synthese

Literatuur

Samenvatting

Summary

Bijlage 1: Woordenlijst en afk ortingen

Bijlage 2: Achtergronden bij de berekeningen van de omvang van de turfvaart over de Zuiderzee

Bijlage 3: Prijsopbouw per uniform dagwerk turf van 45 m3 (297 Leidse turftonnen)

Bijlage 4: Transportlandschap 17e eeuw, weergegeven op een gecombineerde actuele hoogtekaart (lodingen en actueel hoogtebestand Nederland)

Bijlage 5: Afmetingen schutsluizen in het Zuiderzeegebied en in enkele hoofdverbindingen

Bijlage 6: Turfroutes in Noord-Nederland 1550-1700

Bijlage 7: Selectie van 89 vrachtschepen

Bijlage 8: Vondstenlijst Wrak OL89

Bijlage 9: Overzichtstekening Wrak OL89

Bijlage 10: Doorsneden Wrak OL89

Bijlage 11: Voorsteven Wrak OL89

Bijlage 12: Vondstenlijst Wrak ZL1

Bijlage 13: Overzichtstekening Wrak ZL1

Bijlage 14: Doorsneden Wrak ZL1

Bijlage 15: Vondstenlijst Wrak OR49

Bijlage 16: Overzichtstekening Wrak OR49

Bijlage 17: Doorsneden Wrak OR49

Bijlage 18: Overige tekeningen Wrak OR49

Bijlage 19: Vergelijking scheepsinventarissen

Bijlage 20: Overzicht van afmetingen van 17e-eeuwse vrachtschepen uit Noordwest Overijssel (Op basis van Gijsbers 1999, bijlage 10).

Notes:

Includes bibliographical references and index.

Current Copyright Fee: GBP22.50 0.

Description based on: online resource; title from PDF information screen (JSTOR, viewed April 30, 2023).

Description based on publisher supplied metadata and other sources.

ISBN:

94-93194-42-6

OCLC:

1289798617