De sonnetten aan Orpheus : Rainer Maria Rilke / ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Bert Karel Schreurs.

Format:

Book

Contributor:

Schreurs, Bert Karel, writer of introduction, translator.

Standardized Title:

Sonette an Orpheus. Dutch

Language:

Dutch

German

Subjects (All):

Orpheus (Greek mythological character)--Poetry.

Orpheus.

Physical Description:

1 online resource (236 pages)

Edition:

1st ed.

Place of Publication:

Leuven, Belgium : Universitaire Pers Leuven, 2016.

Summary:

Rainer Maria Rilke (1875-1926) geldt als een van de grootste Duitstalige dichters. Na lange omzwervingen trok hij zich terug in het Zwitserse Ch{circ}ateau de Muzot. In februari 1922 schreef hij daar in amper 15 dagen Die Sonette an Orpheus. Zoals de mythische zanger die in de onderwereld afdaalde om zijn geliefde Eurydice terug te halen, overschrijdt Rilke in deze cyclus voortdurend de grens tussen leven en dood. Het is een ode aan het hele bestaan, dat zowel het zinnelijke als het bovenzinnelijke omvat. De dichter bezingt de aarde en hekelt het blinde geloof in de technologische vooruitgang, dat hij verantwoordelijk acht voor de teloorgang van onze humane leefwereld. Daarmee ontpopt hij zich als ecologist avant la lettre. Tegelijk toont hij zich een taalvirtuoos, die de statische sonnetvorm op ongeziene wijze dynamiseert en zijn taal onder hoogspanning zet. Rilkes virtuoze rijmkunst evenaren is voor een vertaler geen gemakkelijke taak. In de vertaling van Schreurs wordt het rijm en metrum van het origineel zoveel mogelijk behouden, maar niet tot elke prijs. Schreurs voegde ook originele annotaties toe. Naast het taalverschil is er immers ook een tijdsverschil van ongeveer negentig jaar dat de lezer scheidt van de originele Sonette. De annotaties helpen deze afstand te overbruggen en reiken de lezer sleutels aan bij het lezen van de gedichten.

Contents:

Cover

Titel

Colofon

Inhoud

Inleiding

Die Sonette an Orpheus

De sonnetten aan Orpheus

ERSTER TEIL

DEEL EEN

I Daar steeg een boom. O reine overstijging!

Daar steeg een boom. O reine overstijging!

II Und fast ein Mädchen wars und ging hervor

En haast een meisje was 't en zij kwam voort

III Ein Gott vermags. Wie aber, sag mir, soll

Een god kann zulks. Hoe echter, denk je, moet

IV O ihr Zärtlichen, tretet zuweilen

O teergeliefden, treed bijwijlen

V Errichtet keinen Denkstein. Laßt die Rose

Richt geen gedenksteen op. Laat enkel rozen

VI Ist er ein Hiesiger? Nein, aus beiden

Is hij van hier afk omstig? Nee, aan beide

VII Rühmen, das ists! Ein zum Rühmen Bestellter

Roemen, dat is 't! Om te roemen aangesteld

VIII Nur im Raum der Rühmung darf die Klage

Enkel waar geroemd wordt mag de klacht

IX Nur wer die Leier schon hob

Slechts wie de lier reeds verhief

X Euch, die ihr nie mein Gefühl verließt

U, die nooit mijn gevoel verliet

XI Sieh den Himmel. Heißt kein Sternbild 'Reiter'?

Zie de sterren. Is er dan geen 'Ruiter'?

XII Heil dem Geist, der uns verbinden mag

Heil de geest die ons verbinden mag

XIII Voller Apfel, Birne und Banane

Volle appels, peren en bananen

XIV Wir gehen um mit Blume, Weinblatt, Frucht.

Wij zijn vertrouwd met bloesem, wijnblad, vrucht.

XV Wartet …, das schmeckt … Schon ists auf der Flucht.

Wacht es …, dat smaakt … Reeds is 't op de vlucht.

XVI Du, mein Freund, bist einsam, weil ….

Jij, mijn vriend, bent eenzaam, want ….

XVII Zu unterst der Alte, verworrn

Als onderste, warrig, de oude

XVIII Hörst du das Neue, Herr

Hoor je het nieuwe, heer

XIX Wandelt sich rasch auch die Welt

Verandert de wereld ook vlug

XX Dir aber, Herr, o was weih ich dir, sag

Jou echter, heer, o wat wijd ik jou dan.

XXI Frühling ist wiedergekommen. Die Erde

Weer is het lente geworden. De aarde

XXII Wir sind die Treibenden.

Wij zijn bedrijvigen.

XXIII O erst dann, wenn der Flug

O pas dan als de vlucht

XXIV Sollen wir unsere uralte Freundschaft , die großen

Moeten wij onze oeroude vriendschap, de grote

XXV Dich aber will ich nun, Dich, die ich kannte

Jou echter wil ik nu, jou, die ik kende

XXVI Du aber, Göttlicher, du, bis zuletzt noch Ertöner

Jij echter, die als een god tot het einde bleef klinken

ZWEITER TEIL

DEEL TWEE

I Atmen, du unsichtbares Gedicht!

Ademhalen, jij onzichtbaar gedicht!

II So wie dem Meister manchmal das eilig

Zoals het haastig neergelegde blad

III Spiegel: noch nie hat man wissend beschrieben

Spiegels: nog nooit heeft men wetend beschreven

IV O dieses ist das Tier, das es nicht giebt

O dit hier is het dier dat niet bestaat.

V Blumenmuskel, der der Anemone

Bloemspier verscholen in de anemoon

VI Rose, du thronende, denen im Altertume

Roos, o jij tronende, in antieke tijden

VII Blumen, ihr schließlich den ordnenden Händen verwandte

Bloemen, ten slotte aan schikkende handen verwant

VIII Wenige ihr, der einstigen Kindheit Gespielen

Ooit speelden wij als kinderen samen

IX Rühmt euch, ihr Richtenden, nicht der entbehrlichen Folter

Rechters, beroem je niet op thans ontbeerlijke folteringen

X Alles Erworbne bedroht die Maschine, solange

Wat wij verwierven bedreigt de machine zolang

XI Manche, des Todes, entstand ruhig geordnete Regel

Menige rustige regel ontstond voor de dood

XII Wolle die Wandlung. O sei für die Flamme begeistert

Wil de verandering. Wees door de vlam bezield

XIII Sei allem Abschied voran, als wäre er hinter

Wees alle afscheid vooruit, als was je 't te boven

XIV Siehe die Blumen, diese dem Irdischen treuen.

Zie toch de bloemen, altijd het aardse trouw

XV O Brunnen-Mund, du gebender, du Mund

Fonteinmond, jij die louter geeft , jij mond

XVI Immer wieder von uns aufgerissen

Altijd weer door ons opengereten

XVII Wo, in welchen immer selig bewässerten Gärten, an welchen

Waar, in welke altijd zalig besproeide tuinen, aan welke

XVIII Tänzerin: o du Verlegung

Danseres: o jij verplaatsing

XIX Irgendwo wohnt das Gold in der verwöhnenden Bank

Ergens woont het goud in de verwennende bank

XX Zwischen den Sternen, wie weit

und doch, um wievieles noch weiter

Tussen de sterren hoe ver

en toch nog hoeveel verder

XXI Singe die Gärten, mein Herz, die du nicht kennst

wie in Glas

Zing de tuinen, mijn hart, die je niet kent

als in glas

XXII O trotz Schicksal: die herrlichen Überfl üsse

O ondanks het lot: de heerlijke overvloed

XXIII Rufe mich zu jener deiner Stunden

Roep mij op dat ene ogenblik

XXIV O diese Lust, immer neu, aus gelockertem Lehm!

O die lust toch, altijd nieuw, uit losgemaakte grond!

XXV Schon, horch, hörst du der ersten Harken

Luister, reeds hoor je de eerste harken

XXVI Wie ergreift uns der Vogelschrei …

Hoe grijpt de vogelroep ons aan …

XXVII Giebt es wirklich die Zeit, die zerstörende?

Bestaat dan echt de tijd, die alles vernielt?

XXVIII O komm und geh. Du, fast noch Kind, ergänze

O kom en ga. Jij, nog kind bijkans

XXIX Stiller Freund der vielen Fernen, fühle

Stille vriend der vele verten, voel je

Anmerkungen des Dichters zu den Sonnetten an Orpheus

Aantekeningen van de dichter bij De sonnetten aan Orpheus

Aantekeningen van de vertaler

Referentielijst.

Notes:

Translation of: Die Sonette an Orpheus.

Includes bibliographical references.

Description based on online resource; title from PDF title page (ebrary, viewed September 5, 2016).

ISBN:

94-6166-202-5

OCLC:

965129823